Van prijs naar praktijk – zo groeit duurzaamheid binnen Zone.college

Hoe maak je duurzaamheid écht zichtbaar en voelbaar in het onderwijs? Op Zone.college Doetinchem gebeurt dat stap voor stap, samen met leerlingen én collega’s die duurzaamheid verweven in hun lessen en activiteiten. Een mooi voorbeeld daarvan is het werk van Brechje Masman, docent en coördinator van het eco-team. Brechje werd genomineerd voor de landelijke titel ‘Meest duurzame docent van het voortgezet onderwijs’. En met succes, want ze heeft gewonnen!
Een mooie erkenning voor haar inzet, en zeker ook voor de leerlingen van het eco-team en hun gezamenlijke inspanningen om duurzaamheid tot leven te brengen op school. En nog belangrijker: de prijs leidde tot een workshop waarin leerlingen zelf aan de slag gingen met ideeën voor een duurzamere school.

Duurzaam lesgeven begint bij luisteren
De jury van de Duurzame Docent-verkiezing sprak haar waardering uit voor de manier waarop Brechje duurzaamheid benadert: laagdrempelig, concreet en met veel ruimte voor leerlingen om mee te denken en te doen.
“Door het leerlingen zelf te laten doen en het niet van bovenaf op te leggen, blijven ze gemotiveerd,” aldus de jury. Ook werd haar inzet genoemd om collega’s en externe partijen erbij te betrekken, en duurzaamheid breed te verbinden met thema’s zoals burgerschap en leefomgeving.

Workshop ‘My School Impact’: creatieve ideeën van leerlingen
Als prijs kreeg Brechje een workshop aangeboden voor haar leerlingen: My School Impact. Afgelopen 17 juni was het zover. De leerlingen van het eco-team hielpen met de voorbereiding. In totaal deden 52 leerlingen mee aan de workshop. Julie Frijns van Stichting Global Exploration nam de leerlingen mee in de wereld van de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s). Daarna ontwikkelden leerlingen ideeën om impact te maken op deze doelen vanuit de context van de school.

Een aantal ideeën wordt nu verder uitgewerkt en maakt kans op een bedrag van €1.000 om ze echt uit te voeren. Deze ideeën richten zich onder andere op:

• Creatief koken met restanten uit de keuken, zoals duurzame kooklessen waarin leerlingen leren maaltijden, lunches of ontbijten te maken met producten uit de schooltuin en restjes uit de kantine.
• Bewegen voor iedereen in de pauze, met ideeën die gericht zijn op meer sport en beweging tijdens pauzes en eventueel na school, toegankelijk voor alle leerlingen.
• Een nieuwe bestemming voor groenafval, zoals het hergebruiken van plantenresten of snoeiafval uit de creatieve vakken.
• Meer aandacht voor biodiversiteit, bijvoorbeeld met bijenkorven en bloemen op het schoolterrein.

Brechje: “Bijna alle ideeën gingen over samen goed doen en samen zijn. Zo kwamen leerlingen met het idee om een gezamenlijk ontbijt op school aan te bieden. Gezonde voeding voor iedereen op school, ongeacht je achtergrond!”
Ook dachten ze na over het tegengaan van voedselverspilling, bijvoorbeeld door restjes uit de keuken te gebruiken of overgebleven voedsel een tweede bestemming te geven, zoals voor dieren. Het was bijzonder om te zien hoeveel verantwoordelijkheid en betrokkenheid de leerlingen laten zien.”

Ze vervolgt: “Wat ik hoop dat leerlingen meenemen uit dit soort activiteiten, is dat ze ervaren dat zij zelf het verschil kunnen maken. Dat duurzaamheid niet alleen een thema is, maar iets wat je sámen doet. Hun ideeën en inzet doen er echt toe.”

Een bredere beweging binnen Zone.college
Ook Iris van de Kamp, Programmamanager duurzaamheid bij Zone.college, speelde een belangrijke rol. Iris werkte op meerdere locaties voor Eco-Schools, maar vooral nauw samen met Brechje en het eco-team in Doetinchem. Ze zag hoe belangrijk het is dat leerlingen verantwoordelijkheid nemen en betrokken zijn. Eco-Schools bieden veel mogelijkheden, maar draait ook om contact maken, vragen stellen en écht impact maken.

Iris: “Wat mij het meest is bijgebleven, is dat het eco-team in Doetinchem een kleine, hechte groep is waar leerlingen zich veilig voelen en echt kunnen oefenen met sociale vaardigheden. Die verbinding is heel waardevol.”

Iris ziet het als een belangrijke kans dat de samenwerking tussen de negen locaties binnen Zone verder groeit. Dat goede ideeën gedeeld en benut worden, en dat iedereen blijft ervaren: je staat er niet alleen voor, je doet het samen.

Samen bouwen aan een duurzame toekomst
Met zulke betrokken leerlingen en docenten groeit duurzaamheid binnen Zone.college gestaag door. De komende maanden worden de plannen verder uitgewerkt en hopelijk straks ook uitgevoerd. Zo wordt duurzaamheid niet alleen een doel, maar een levendige praktijk die iedereen raakt.